أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
557
قانون ( فارسى )
براى بيمار انواع رب و آب ميوههاى خوشبوى كه گيرنده و بندآورندهاند به بيمار بدهى . در وقت نوبت غش حتما بايد شراب بخورد . اگر سبب غش كردن روىآورهاى روانى است علاجش اين است : 1 - خوشبوهايى را كه نام برديم بو كند . 2 - بينى را ببندد . 3 - قى كند . 4 - دست و پا و معدهاش را ماساژ دهند . 5 - غذا آب گوشت باشد كه كعك در آن تريد شود . 6 - شراب بخورد . گرمى و سردى شراب را برحسب مزاج و تحمّل بيمار برگزين ! اگر غش كردن سببش چندين بار قى كردن پياپى باشد و خلط صفرايى باقى باشد ، بايد شرابى كه به بيمار مىدهى با آب مخلوط شود . اگر غش كردن به سبب احساس درد است ، باز بايد شرابى كه تجويز مىكنى با آب مخلوط باشد . حالت غشى كه از اثر قولنج آيد علاجش را در باب ويژه به قولنج مىآوريم . حالت غش كردن كه بعد از رگ زدن پديد آيد ، اكثرا در كسانى مشاهده مىشود كه : 1 - معدهء تنگ دارند . 2 - معدهء ناتوان دارند . 3 - رگهايشان تنگ است . 4 - كسانى كه خلط مرارى صفرايى بر بدن آنها چيره است . 5 - كسانى كه به رگ زدن عادت نگرفتهاند . علاج چنين كسانى كه به غش گرفتار شدهاند چنين است كه در زير آيد : الف : قبل از رگ زدن بايد چيزى از ربهاى تقويتكنندهء معده بخورند ، و چيزهايى براى تقويت قلب تناول نمايند . ب : هرگاه به نوبت غش درآمدند ، چنانكه سابقا گفته شده عمل كن ! ج : شراب آميزه با آب و سردشده تجويز كن ! كه معده را نيروبخشد و نگهدارندهء آن است و از آسيب حفظش مىكند ؛ بهويژه اگر شراب آميخته با آب و سرد شده همراه افشرهء ديگرى كه سازگار با معده و قلب باشد ، فايده بيشتر مىشود . گفتار را در اينباره از سر مىگيريم و مىگوييم : گاهى در معالجهء غش نياز به معالجاتى داريم كه بندآورنده باشند و تخليه شدن را بازدارند و اندامانى كه در تحليل رفتن دست دارند و سست هستند ، تقويت شوند و نيرو گيرند . بايد كارى كرد كه دهانهء معده چنان تند و قوى باشد كه بتواند مواد ناپسند و موذى را نپذيرد . بايد به نيرويى چنان متوسّل شويم كه به سرعت به روان اثر خوب گذارد و روان را غذاى